Mindfulness hype

De leraar uithangen

Mijn leraar hangt eigenlijk zelden de leraar uit. Ook al is ze soms behoorlijk autoritair. En daardoor heb ik ontdekt dat er een verschil bestaat tussen autoriteit die van binnen komt en die van buiten komt. 

Als mijn leraar een teisho houdt of een dharmatoespraak, dan praat ze namelijk nooit uit zichzelf. 

Ze praat vanuit niet-zelf. 

En dat verschil hoor je absoluut. Sommigen vragen zich wel eens af waarom een zentraining zo lang duurt. En dat heeft m.i. daarmee te maken, met dat niet-zelf. Hoe lang duurt het voordat je kan praten vanuit niet-zelf? Hoeveel conditioneringen staan dat in de weg? 

Hoe graag wil je de leraar uithangen, en hoe graag wil je alles zelf bepalen? 

Soms geef ik een praatje als ik een groep leid. En dan probeer ik vanuit dat niet-weten te praten. Het mislukt vaak. Dan is er zo'n stemmetje dat zich totaal bewust is van zichzelf (van haar ik)en ervan overtuigd is dat dit waar is, wat ze zegt..

Ik heb nu de koan verzonnen waarin ik mezelf afvraag: Hoe kan ik een leraar zijn zonder een leraar te willen zijn? 

Of..met andere woorden: Als je de leraar ziet, dood haar...

Ook gepubliceerd in het BD (http://boeddhistischdagblad.nl/52847-hoe-graag-wil-je-de-leraar-uithangen-en-hoe-graag-wil-je-alles-zelf-bepalen/)

 

Beh

5 reacties op beh…

1. Sjoerd zegt:

   
   

   
   

   Fraai, maar waar zijn de schapen die gewoon hier voldoende aan hebben?

   
   
   • Edel Maex zegt:

     
     

     Misschien is de tijd van de schapen voorbij.

     
     
     • Sjoerd zegt:

       
       

       Ha ha, grapje. Er zijn nooit schapen geweest, laat staan een herder!

       
       
   • nic schrijver zegt:

     
     

     
     

     Je kunt niet àlle schapen meetellen dan val je in slaap.

     
     
2. Trudy zegt:

   
   

   
   

   De tijd van schaapachtig meelopen is door het nieuws omtrent seksueel misbruik binnen het boeddhisme voorgoed voorbij. De tijd van de schapen is voorbij.
   Compassionele inspiratie:lied Arme Schapen, gezongen door Stef Bos:’De kudde loopt te grazen, geen vuiltje aan de lucht…’ Waar gaat de kudde heen?

   
   

Over de rijkdom van het delen

Van de week luisterde ik naar een BOScast van de boeddhistische omroep. Een aflevering van 'de Nachtgast' waarin Theo Miltenburg geïnterviewd werd. Hij werkt voor stichting ROS, het Rotterdams Steunpunt voor ongedocumenteerden. ( http://www.bosrtv.nl/radio/de-nachtgast-theo-miltenburg)

Wat me vooral bijbleef van dit gesprek was dat hij vertelde dat hij mee had gedaan met een straatretraite onder leiding van Frank de Waele, en dat hij zei dat het belangrijkste wat hij daar had geleerd, was dat je vertrouwen moet hebben in de basale goedheid van de mensheid. 

Tijdens zo'n retraite leven de deelnemers op straat en bedelen ze voor hun voedsel. Aan het eind van de dag komt iedereen bij elkaar en wordt alles verdeeld. 
Theo zei: " Er was altijd genoeg." "Er was zelfs een overvloed". Dat sterkte hem in de overtuiging dat als we maar kunnen delen met elkaar, er voor iedereen genoeg is. Zelfs op mondiaal niveau.

In Nederland lijkt het alsof we daar niet in geloven. Alsof we alleen geloven in dat we voor onszelf moeten zorgen. Dat we allemaal als individuen in onze hokjes moeten blijven, en niet op een ander moeten leunen. We zijn bang onze welvaart te moeten delen met vluchtelingen en dus sluiten we onze grenzen en stellen we een inhumaan asielbeleid in.

Maar feitelijk perken we onze vrijheid en ook onze rijkdom daardoor enorm in. 
Als je als mens in staat bent om te delen met anderen en om  vertrouwen te hebben in anderen, ben je denk ik, veel rijker en vrijer dan wanneer je bang bent om je bezit te verliezen. 

Wie bewaakt de leraar?

Als je de berichtgeving in de media leest, -ook die in het Boeddhistisch Dagblad-  waarin melding wordt gemaakt van in alle opzichten onfrisse praktijken tussen al of niet zelf benoemde boeddhistische leraren en hun leerlingen, kan je makkelijk vergeten dat het in tientallen, mogelijk honderden sangha’s, groepen en organisaties wel goed gaat. Dat daar leerlingen en leraren worden gerespecteerd en zich veilig voelen. De leer van de Boeddha op een integere manier wordt onderwezen.

Door de onthullingen over seksueel misbruik in drie boeddhistische groepen, hangt er momenteel een grauwsluier over boeddhistisch Nederland. Er worden vergelijkingen gemaakt met het seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke kerk.

De vraag is: hoe nu verder? Mettavihari is dood, kan zich niet meer verdedigen tegen de beschuldigingen. Of strafrechtelijk vervolgd worden. Of zijn spijt betuigen. Lama Chöpel wordt een zelfbenoemde goeroe genoemd, de Kumaré van de Lage Landen en Pierre Krul is weer Pierre Krul. Hun namen zijn genoemd en ze zijn gewaarschuwd.

Kunnen we het opbrengen te vergeven- niet te vergeten, en lessen trekken uit wat gebeurd is? Kunnen we de slachtoffers onze onvoorwaardelijk troost en liefde bieden? Kunnen we ook compassie hebben met de leraren die hun eigen genot en hebzucht boven dat van het geluk en kwetsbaarheid van hun leerlingen stelden. Of gaan we de toekomst in zoals Marjita die in deze prachtige cartoon schetst: sangha’s met bewakers die de leraar bespieden, camera’s die zijn gedrag vastleggen en een argwanende meute -met open ogen- voor hem.

Juist nu geldt: …nooit komen uitingen van haat in deze wereld tot rust door haat, maar door niet te haten komen ze tot rust, dat is een eeuwige wet.

Tekst Joop Hoek.

Ook gepubliceerd in het BD http://boeddhistischdagblad.nl/51856-wie-bewaakt-de-leraar/

Wees je eigen leraar

In het Boeddhistisch Dagblad is op een goede manier, vind ik, de afgelopen week al veel geschreven over de ethiek en het leraarschap. Ook ik vind het toe te juichen dat spirituele leraren aan ethische gedragscodes moeten voldoen, net zoals de leraren in ons onderwijs of psychotherapeuten.

Maar daarnaast is ook de rol van de leerling, het gedrag van de leerling belangrijk,  die kan zorgen dat misbruik van macht van een leraar niet plaatsvindt.

Als leerling moet  je denk ik,  oppassen om niet je idealen, dromen en verwachtingen op je leraar te projecteren. Het eerste wat een leerling zou moeten doen, mijns inziens, is de instelling te hebben om te leren op eigen benen te staan. Leren om autonoom te zijn, om met niets anders genoegen te nemen dan met je authentieke zelf.

En de sleutel om dat te leren lijkt mij logischerwijs de dharma. Omdat de dharma  niet statisch is, omdat het een levend iets is.  En  dus ook geen vaststaande antwoorden heeft. Niets heeft wat je in blinde devotie zou kunnen omarmen.

De scheve verhoudingen beginnen, denk ik, wanneer we de dharma als een dogma beschouwen en we onze leraar benaderen als de guru die de wijsheid in pacht heeft, en andersom, als de leraar zich gedraagt als de guru die de wijsheid in pacht heeft.

 

Wijsheid, waarheid, werkelijkheid,  heeft zichzelf in pacht.  Er is niemand die mij dat kan laten ervaren dan ikzelf.  De grootste vragen over mijn bestaan kunnen niet uitgelegd worden door een ander. Kunnen niet worden beantwoord door een dogma. En ook niet door een guru, een priester, een dominee, een roshi, een lama, een monnik of wie dan ook.

Die vragen kun je alleen maar realiseren in mezelf. Die waarheid moet je zelf realiseren.

Een goede leraar is dus wat mij betreft slechts een poort.  Een wijzende vinger. Zij/hij wijst je de richting waar je moet kijken.  En waar je zou kunnen zoeken om jouw waarheid te vinden.

Een leraar kan je helpen om wakker te worden. En kan je helpen als je blijf steken in een inzicht waarvan je denkt dat je het nu echt gevonden hebt. Maar een leraar is niet degene die ‘het’ weet. Zij/ hij helpt je alleen om te worden wie je kunt zijn.

Sommigen zeggen dat ze daar geen leraar voor nodig hebben. Dat ze al heel goed op hun eigen benen kunnen staan. En dat is ook prima. Zolang het maar geen ‘eigenwijsheid’ wordt in plaats van wijsheid. Want eigenwijsheid hebben we al genoeg in deze wereld.

Ook gepubliceerd in het BD http://boeddhistischdagblad.nl/51497-wees-je-eigen-leraar/

Examen

Mijn neef doet deze week examen.  Woensdag had ie nederlands. Het ging best goed. Ik weet nog dat ik zelf examen deed voor de HAVO. Met z'n allen in de gymzaal. En op het laatste nippertje, een half uurtje voordat je het examen had, nog allerlei feiten en weetjes in je hoofd stampen. 
Ik herinner me ook de stress tijdens het examen, als je iets niet meteen wist. 

Op school  draait alles er om dat je het moet weten.  Hoofdsteden van landen waar je nooit geweest bent, vervoegingen van werkwoorden in het frans, het begrijpen van nederlandse teksten, de oorlogen van vroeger in verschillende werelddelen enzovoort, enzovoort.  

Veel daarvan ben ik in de loop van de jaren vergeten of heb ik zelfs af moeten leren om er belang aan te hechten het te weten. En als klap op de vuurpijl ben ik ook nog zen gaan doen. 
Want zen beoefenen  gaat toch echt het beste als je 'niets weet'.